ตะครอง

ชื่ออื่น ๆ: หมากกะทันช้าง (ภาคกลาง); มะตันดง มะหมากมา หมากมา (ภาคเหนือ); หนามคอม หนามค้อม หนามตะคอง (อุบลราชธานี); อังโกรง (เขมร-สุรินทร์)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Ziziphus cambodiana Pierre  

ชื่อสามัญ: - 

ชื่อวงศ์: RHAMNACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 5-15 เมตร ผิวเปลือกสีน้ำตาลแกมดำ กิ่งก้านมีหนามแข็งโค้ง ยาว 0.1-0.2 ซม. ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปรี กว้าง 2-5 ซม. ยาว 3-9 ซม. โคนใบรูปลิ่มหรือรูปมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย เนื้อใบบาง ผิวใบทั้งสองด้านมีขนสั้นสีขาวประปราย เส้นแขนงใบออกจากฐานใบ มี 3 เส้น ก้านใบ ยาว 0.2-0.3 ซม. โคนก้านใบมีหูใบเปลี่ยนไปเป็นหนาม ยาว 0.2-0.5 ซม. ช่อดอก แบบช่อกระจุก ออกตามซอกใบ มี 3-9 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยกเป็น 5 แฉก กลีบรูปสามเหลี่ยม สีเขียว กว้าง 0.1 ซม. ยาว 0.1 ซม. กลีบดอก ขนาด 0.2-0.3 ซม. สีเหลืองแกมเขียว โคนกลีบเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก รูปสาม เหลี่ยม ด้านในเกลี้ยง ด้านนอกมีขนสั้นสีขาวประปราย เกสรเพศผู้ 5 อัน แยกกัน ก้านชูอับเรณู ยาวประมาณ 0.1 ซม. อับเรณูสีเขียวแกมเทา เกสรเพศเมีย 1 อัน รังไข่กึ่งใต้วงกลีบ รอบรังไข่มีต่อมน้ำหวานเป็นวงแหวน เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.2 ซม. รังไข่รูปโดม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.1 ซม. สีเขียว ผิวเรียบ ก้านเกสรเพศเมียสั้น ยอดเกสรเป็นตุ่ม 2 พู ขนาดเล็ก ออวุล 1 อัน พลาเซนตาที่ฐาน ผลสด แบบผลเมล็ดเดียวแข็ง รูปกลมหรือรูปรี ผิวเปลือกเรียบ เส้นผ่าศูนย์กลาง 1-2 ซม. ผลดิบสีเขียว ผลแก่สีน้ำตาลแกมดำ เนื้อผลแข็ง เมล็ด มี 1 เมล็ด รูปเกือบกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 1-1.5 ซม.

   

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ลำต้น หรือราก ผสมลำต้นกำลังช้างสาร ต้มน้ำดื่ม แก้ผิดกะบูน (ผิดสำแดง) 

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: เปลือกต้น หั่นป็นชินขนาดเล็ก ต้มน้ำร้อน กรองแล้วแช่ด้วยสารช่วยติดสีจุนสี ใช้ย้อมผ้าไหมและผ้าฝ้ายให้สีส้มอิฐ

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนกันยายน 

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -