พลับพลา

ชื่ออื่น ๆ: ขี้เถ้า พลองส้ม (ภาคกลาง); ก้อมส้ม คอมส้ม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ); กะปกกะปู ค่อม พลา ลาย สากกะเบือดง สากกะเบือละว้า หมากหอม (ภาคเหนือ); คอมเกลี้ยง (ภาคตะวันออก); จือมือแก (มาเลเซีย-ภาคใต้); น้ำลายควาย พลาขาว พลาลาย (ภาคใต้); มะลาย (ตะวันตกเฉียงใต้) 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Microcos tomentosa Sm.

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: MALVACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์:

     ไม้ต้น สูง 5-12 ม. ลำต้นตั้งตรง เปลือกต้นสีเทาแกมน้ำตาล แตกล่อนเป็นสะเก็ดบาง กิ่งอ่อนและก้านใบ มีขนรูปดาวคลุมหนาแน่น ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ รูปรีแกมรูปขอบขนาน หรือรูปรีแกมรูปไข่กลับ กว้าง 3-10 ซม. ยาว 6-15 ซม. ฐานใบสอบมน ปลายใบแหลม ขอบใบหยักฟันเลื่อยไม่เป็นระเบียบ แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ ถึงกึ่งหนาคล้ายแผ่นหนัง มีขนรูปดาวคลุมที่ผิวใบทั้งสองด้าน เส้นใบย่อย มี 4-9 คู่ ก้านใบยาว 0.6-12 ซม. มีขนคลุมหนาแน่น ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงออกที่ซอกใบหรือปลายยอด ยาว 3-15 ซม. ดอกย่อยมีจำนวนมาก กลีบดอกสีเหลือง ก้านและแกนช่อดอก มีขนหนาแน่น ใบประดับรูปแถบ หรือรูปใบหอก ยาว 0.7-1 ซม. มีขนคลุมหนาแน่น ก้านดอก ยาว 0.6-0.8 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ แยกจากกันเป็นอิสระ รูปช้อน กว้าง 0.1-0.2 ซม. ยาว 0.6-0.7 ซม. มีขนทั้งสองด้าน กลีบดอก 5 กลีบ แยกจากกัน เป็นอิสระ รูปไข่แกมรูปใบหอก กว้าง 0.5-1.5 มม. ยาว 1.5-3 มม. มีขนสั้นคลุมทั้งสองด้าน เกสรเพศผู้มีจำนวนมาก โคนก้านชูอับเรณูมีขนคลุม เกสรเพศเมียรังไข่อยู่เหนือวงกลีบ รูปกลม กว้าง 0.8-1 มม. ยาว 1.7-2 มม. มี 2-4 ช่อง แต่ละช่องมี 2 ออวุล ผลรูปเกือบกลมแกมรูปไข่กลับ กว้าง 0.6-1 ซม. ยาว 1-1.2 ซม. ผลแก่สีเขียว ผลสุกสีม่วงดำ เมล็ด มี 1 เมล็ดแข็ง สีน้ำตาลแกมดำ

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ แก่น ผสมแก่นโมกหลวง ลำต้นกำแพงเจ็ดชั้น ลำต้นสบู่ขาว ลำต้นพลองเหมือด แก่นจำปา และลำต้นคำรอก ต้มน้ำดื่ม แก้หืด เปลือก ผสมปรุงเป็นยาบำรุงเลือดสตรี เปลือกให้เส้นใย ใช้ทำเชือก 

      อาหาร: ผลสุก รสหวานอมเปรี้ยว รับประทานเป็นผลไม้

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -  

ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -