กระอวม

ชื่ออื่น ๆ: กระเบื้องถ้วย กริง กะอวม ค้อนหมา คะนาง ชวน ชะนาง ชุ่มฉ่ำ ทองฟ้า น้ำผึ้งใหญ่ เปล้าขลิบทอง พูมารี ไพรสามกอ มะงัน มะยมป่า ยมป่า ย้อมผ้าระนาบ ยาโกร้ง อ่วม 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Acronychia pedunculata (L.) Miq.      

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: RUTACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 4-8 เมตร เปลือกต้นแตกตามยาว แตกกิ่งก้านในต่ำใกล้โคนต้น ใบเดี่ยว เรียงแบบตรงข้าม ใบรูปรี รูปรีแกมรูปขอบขนาน หรือรูปไข่กลับ โคนใบสอบ ปลายใบมนหรือแหลมเล็กน้อย ขอบใบเรียบ ผิวใบทั้งสองด้านเกลี้ยง แผ่นใบด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีเขียวแกมขาว เมื่อส่องแผ่นใบดูกับแสงสว่างจะปรากฏต่อมน้ำมันโปร่งแสงกระจัดกระจายทั่วแผ่นใบ ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบหรือซอกใบใกล้ปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาวแกมเหลือง กลีบดอก 4 กลีบ รูปใบหอก แยกกัน เกสรเพศผู้ 8 อัน อับเรณูรูปรี เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ผลสดรูปเกือบกลม ขนาด 0.7-1.2 ซม. ผลเว้าเป็นสัน มี 4 สัน ปลายผลมีติ่งเล็กน้อย ผลดิบสีเขียว ผลสุกสีเหลืองแกมเขียว เมล็ดสีน้ำตาล รูปเกือบกลม ผิวขรุขระ

ประโยชน์:  

      สมุนไพร: สรรพคุณ  เนื้อไม้สีเหลือง เมื่อเผามีกลิ่นหอม ในชวาใช้รากและใบเป็นสมุนไพร ใบอ่อนใช้เป็นเครื่องปรุงรส ในภูมิภาคอินโดจีนใช้ใบผสมน้ำอาบเนื่องจากใบมีกลิ่นน้ำมันหอมระเหย ในเวียดนามตอนใต้นำรากมาสกัดใช้ถูตามผิวหนังแก้โรคปวดข้อ สารสกัดจากเปลือกใช้แก้อาการคัน รากใช้เบื่อปลา

      อาหาร: ผลสุก ภาคอีสาน นำมารับประทานเป็นผลไม้

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

      การใช้ประโยชน์อื่น ๆ: - 

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนมิถุนายนถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (ป่าปลูกสร้าง ป่าดิบแล้ง, เขาพริก บ้านคลองไผ่)