ถั่วแปบ

ชื่ออื่น ๆ: ขี้หนอนเถา เถาขี้หนอน พังกระต่าย 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Cajanus scarabaeoides (L.) Thouars      

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: FABACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้เถาล้มลุก ทอดนอนหรือเลื้อยพัน ยาว 1-1.5 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลางลำต้น 0.2-0.4  ซม. เปลือกต้นมีขนสั้นนุ่มคลุมหนาแน่น ใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 3 ใบ เรียงแบบสลับ ใบย่อยบนสุดรูปไข่กลับ กว้าง 2.4-3.3 ซม. ยาว 2.7-3.7 ซม. โคนใบรูปลิ่ม ปลายใบแหลมหรือมน ขอบใบเรียบ ใบย่อยคู่ข้างรูปไข่กลับหรือรูปเบี้ยว กว้าง 1.9-2.4 ซม. ยาว 2.1-2.9 ซม. โคนใบรูปลิ่ม ปลายใบแหลมหรือมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบบาง ผิวใบทั้งสองด้านมีขนสั้นนุ่มคลุมหนาแน่น ก้านใบ ยาว 3-4.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกที่ซอกใบ หรือซอกใบใกล้ปลายยอด ช่อดอกมีดอกย่อย 1-6 ดอก ดอกย่อยรูปดอกถั่ว สีเหลือง หรือสีเหลืองแกมสีขาว กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยกเป็น 5 แฉก กลีบดอก 5 กลีบ กลีบกลางรูปไข่กว้าง ปลายกลีบมน กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 0.5-1 ซม. กลีบคู่ข้าง กว้าง 0.7-1.2 ซม. ยาว 0.6-1.4 ซม. กลีบคู่ล่างติดกันเป็นรูปท้องเรือ กว้าง 0.6-1 ซม. ยาว 0.5-0.9 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน โคนก้านชูอับเรณูติดรวมเป็นหลอด ปลายแยกเป็นก้านอิสระ ยาวไม่เท่ากัน อับเรณูมีขนาดเล็ก รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ มี 1 ช่อง ผลแห้งแตก เป็นฝักรูปขอบขนาน ผิวเปลือกมีขนสั้นสีน้ำตาลคลุมหนาแน่น ฝัก ยาว 1.8-2.3 ซม. กว้าง 0.6-0.7 ซม. เมล็ด มี 2-6 เมล็ด สีน้ำตาลอ่อน แก่จัดสีดำ 

ประโยชน์:  

      สมุนไพร: สรรพคุณ ทั้งต้น ต้มน้ำดื่ม แก้นิ่ว และขับปัสสาวะ (จิรายุพิน และคณะ, 2542) 

      อาหาร: -

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

      การใช้ประโยชน์อื่น ๆ: - 

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนมกราคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี