พิกุล

ชื่ออื่น ๆ: กุน แก้ว ซางดง พิกุลเขา พิกุลเถื่อน พิกุลป่า 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Mimusops elengi L.     

ชื่อสามัญ: Bullet wood, Spanish cherry.

ชื่อวงศ์: SAPOTACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้ต้น สูง 5-15 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลมแน่นทึบ แตกกิ่งก้านจำนวนมาก เปลือกนอกสีน้ำตาลแกมเทา มีรอยแตกตามยาวของลำต้น เนื้อไม้ด้านในสีเหลืองอ่อน ๆ ใบเดี่ยว เรียงแบบเวียนสลับรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง 2-6 ซม. ยาว 7-15 ซม. โคนใบแหม หรือรูปสอบ ปลายใบแหลมหรือเป็นติ่งสั้น ๆ ขอบใบเรียบและเป็นคลื่น เนื้อใบหนาคล้ายหนัง เส้นใบ เส้นใบย่อย และเส้นแขนงใบเด่นชัดทางด้านล่าง ก้านใบ ยาว 1-1.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกที่ซอกใบใกล้ปลายยอด กลีบเลี้ยงโคนกลีบเชื่อมติดกัน เรียงเป็น 2 ชั้น ๆ ละ 4 กลีบ กลีบดอกสีขาว มี 24 กลีบ เรียงเป็น 2 ชั้น ชั้นในมี 16 กลีบ ชั้นนอกมี 8 กลีบ สีขาว หรือสีขาวแกมเหลือง โคนเชื่อมกันเล็กน้อย มีกลิ่นหอม ดอกบานวันเดียวแล้วโรย เมื่อใกล้โรยกลีบดอกจะเปลี่ยนเป็นเหลืองแกมสีน้ำตาล เกสรเพศผู้มีขนาดเล็ก เกสรเพศเมียรังไข่รูปรี ผลเดี่ยว รูปไข่ หรือรูปรี กว้าง 1.0-1.5 ซม. ยาว 2.5-3.0 ซม. ปลายผลแหลม ผิวเปลือกเรียบ ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีแดงหรือสีแดงแกมส้ม เนื้อในสีเหลือง รสหวานอมฝาด เมล็ด มี 1 เมล็ด แข็ง รูปรี และแบน

ประโยชน์:  

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก ตากแห้งแล้วฝนดื่มเป็นยาบำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต ขับลม เปลือกต้น ปรุงเป็นยาอมกลั้วคอ ล้างปาก แก้เหงือกบวม รำมะนาด ใบ ตากแห้งแล้วต้มดื่มช่วยฆ่าพยาธิ ดอกสด เข้ายาหอม ทำเครื่องสำอาง แก้ท้องเสีย ดอกแห้ง เป็นยาบำรุงหัวใจ ปวดหัว เจ็บคอ ขับเสมหะ ผลสุก รับประทานแก้ปวดศีรษะและแก้โรคในลำคอและปาก

      อาหาร: -

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ประดับสวน

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

การใช้ประโยชน์อื่น ๆ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)