มะค่าโมง

ชื่ออื่น ๆ: มะค่าใหญ่ (ภาคกลาง); เขง เบง (เขมร-สุรินทร์); บิง (ซอง-จันทรบุรี); ปิ้น (ชาวบน-นครราชสีมา); มะค่าหลวง มะค่าหัวคำ (ภาคเหนือ)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

ไม้ต้น สูง 10-30 ม. ต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มกว้าง เปลือกต้นสีเทาอ่อน ผิวต้นขรุขระ กิ่งอ่อนมีขนประปราย ใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียว ปลายใบคู่ ออกเรียงสลับ ใบกว้าง 4-5 ซม. ยาว 5-9 ซม. ใบย่อยมี 3-5 คู่ รูปไข่แกมขอบขนาน โคนใบมน ปลายใบแหลมมีติ่งสั้น ขอบใบเรียบ แผ่นใบค่อนข้างหนา ผิวใบเรียบเกลี้ยง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกที่ปลายยอดหรือซอกใบ ยาว 5-15 ซม. ดอกย่อยคล้ายดอกถั่ว กลีบดอกสีชมพู 1 กลีบ รูปคล้ายช้อน ยาว 0.7-1 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน แยกกัน สมบูรณ์ 7 อัน เป็นหมันมี 3 อัน เกสรเพศเมียมีขนที่รังไข่ ขนาดเล็ก ผลเป็นฝักแบน รูปขอบขนาน กว้าง 7-9 ซม. ยาว 12-20 ซม. เมล็ดแข็ง มี 2-4 เมล็ด รูปรี โคนเมล็ดสีเหลืองสด

การใช้ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ลำต้น บริเวณที่เป็นปุ่ม รสเบื่อเมา เป็นยาถ่ายพยาธิ และรักษาโรคผิวหนัง หรือต้มเอาไอรมหัวริดสีดวงทวารทำให้แห้ง

      อาหาร: เมล็ดอ่อน ต้มให้สุก หรือรับประทานสด

      ไม้ประดับ: - 

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคม

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -