ยี่เข่ง

ชื่ออื่น ๆ: คำฮ่อ

ชื่อวิทยาศาสตร์: Lagerstroemia indica L.          

ชื่อสามัญ: Chinese crape myrtle, Crape myrtle, Crape myrtle.

ชื่อวงศ์: LYTHRACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 3-7 เมตร เป็นไม้ผลัดใบ กิ่งอ่อนเป็นรูปสี่เหลี่ยมหรือเป็นปีก เปลือกต้นสีน้ำตาลแกมเหลือง ใบเดี่ยว เรียงแบบตรงข้ามหรือเยื้องกันเล็กน้อย ใบรูปไข่กลับถึงรูปไข่กลับแกมขอบขนาน กว้าง 3-4 ซม. ยาว 6-8 ซม. โคนใบมน ปลายใบแหลมหรือทู่ ขอบใบเรียบ แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ ผิวใบทั้งสองด้านเกลี้ยง ก้านใบ ยาว 0.1-0.3 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกเชิงประกอบหรือช่อแยกแขนง ออกที่ปลายยอด ดอกย่อยสีชมพู สีม่วง หรือสีขาว กลีบเลี้ยง 6 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายกลีบแยก รูปขอบขนานแกมรูปใบหอก ปลายแหลม กลีบดอก 6 กลีบ บางและเป็นคลื่นมาก ดูคล้ายย่น โคนคอดเรียวเป็นก้านกลีบดอก เกสรเพศผู้มีก้านชูอับเรณูยาวไม่เท่ากัน กลุ่มยาวอยู่รอบนอก มี 6 อัน กลุ่มสั้นอยู่ข้างใน มีจำนวนมาก อับเรณูสีเหลือง เกสรเพศเมีย รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ ภายในมี 6 ช่อง แต่ละช่องมีออวุลจำนวนมาก ผลรูปเกือบกลม หรือรูปไข่ เปลือกแข็ง แห้งแล้วแตก เส้นผ่านศูนย์กลาง 0.7-1.4 ซม. เมื่อแก่แตกออกเป็น 6 ซีก เมล็ดมีขนาดเล็ก มีจำนวนมาก 

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ เปลือกต้น เป็นยาฝาดสมาน ป่นเป็นผงใช้ในการห้ามเลือด น้ำต้มเปลือกใช้ล้างฝีหนอง เปลือกต้มกับหมู กินแก้ปวดข้อ แก้ช้ำใน และแก้ตกเลือด ใบ ดอก และเปลือกต้น เป็นยาระบาย ดอก น้ำต้มดอก ใช้แก้หวัด สำหรับเด็กและสตรี  

      อาหาร: -

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)