ครอบจักรวาล

ชื่ออื่น ๆ: ครอบ ครอบศรี ตบตาบ มะก่องข้าว สารข้าวเปลือก แอบข้าว

ชื่อวิทยาศาสตร์: Abutilon hirtum (Lam.) Sweet          

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: MALVACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง 0.5-2 เมตร ต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกต้นและกิ่งก้านมีขนอ่อนนุ่มสีเทาคลุมหนาแน่น ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปไข่ คล้ายใบโพธิ์ ใบกว้าง 4-8 ซม. ยาว 4-9 ซม. โคนใบโค้งมนเว้าเข้าหาก้านใบ หรือรูปหัวใจ ปลายใบเรียวแหลม ขอบใบหยักลึกแบบไม่สม่ำเสมอ เส้นใบและเส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง ผิวใบทั้งสองด้านมีขนสากยาวคลุมประปรายสีเทา ก้านใบ ยาว 4-8 ซม. ดอกเดี่ยวออกตามซอกใบ ก้านดอก ยาว 5-10 ซม. ใกล้ฐานดอกมีรอยต่อที่ก้านดอก กลีบเลี้ยงโคนกลีบเชื่อมติดกันเป็นรูปกรวยสั้น ปลายกลีบแยกเป็น 5 กลีบ สีเขียว  มีขนอ่อนนุ่มสีเทาคลุม กลีบดอก 5 กลีบ สีเหลือง หรือสีเหลืองแกมส้ม กลีบดอกบางคล้ายกระดาษ เกสรตัวผู้จำนวนมากเป็นหลอดสั้น ๆ เกสรเพศเมีย รังไข่จะอยู่ปลายสุดของดอก ผนังรังไข่เรียงติดกันเป็นกลีบเป็นรัศมีวงกลม ผลแห้ง เปลือกผลเป็นกลีบ ๆ เรียงติดกันคล้ายฟันเฟือง มี 15-20 กลีบ กว้าง 1.5-2 ซม. หนา 1-1.5 ซม. มีขนสั้นนุ่นคลุม ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีน้ำตาลแกมดำ เมล็ด รูปไตและมีขนสั้นนุ่มคลุม   

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก รสหวานจืด เป็นยาเย็น ต้มดื่มรักษาอาการไอ เป็นยาบำรุงธาตุในร่างกาย ช่วยให้เจริญอาหาร ลำต้น ต้มดื่มช่วยแก้อาการเจ็บคอ ต่อมทอนซิลอักเสบ อาการไอ และหลอดลมอักเสบ ใบ ต้มน้ำดื่มเป็นยาแก้โรคเบาหวาน ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ดอก ใช้เป็นยาฟอกลำไส้ให้สะอาด เมล็ด นำมาคั่วให้เกรียมแล้วบดให้เป็นผงผสมกับน้ำผึ้ง ชงดื่มช่วยแก้อาการบิดมูกเลือด บิดมูกขาว 

      อาหาร: -

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (ป่าดิบแล้ง)