เข็มแดง

ชื่ออื่น ๆ: จะปูโย ตุโดบุโยบูเก๊ะ

ชื่อวิทยาศาสตร์: Ixora lobbii King & Gamble         

ชื่อสามัญ: Glossy Ixora.

ชื่อวงศ์: RUBIACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

ไม้พุ่ม สูง 0.5-1.5 เมตร ลำต้นแตกกิ่งก้านสาขามาก ทรงพุ่มรูปกลม เปลือกต้นขรุขระ สีน้ำตาลแกมเทา หรือสีเขียวแกมน้ำตาล ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับคนละทิศทาง ใบรูปรี หรือรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง 0.8-1.5 ซม. ยาว 2-4.5 ซม. โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ แผ่นใบหนา ใบแข็ง แต่เปราะหักง่าย ใบสีเขียวสด เส้นใบและเส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง ช่อดอกแบบช่อซี่ร่มออกที่ปลายยอดหรือซอกใบใกล้ปลายยอด ในแต่ละช่อดอกประกอบด้วยดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกย่อยโคนกลีบเชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว ปลายกลีบแยกเป็น 4-5 กลีบ กลีบรูปใบหอก กว้าง 0.2-0.4 ซม. ยาว 1-1.5 ซม. กลีบบางคล้ายกระดาษ ขอบกลีบเรียบ มีหลายสี ได้แก่ สีส้ม สีแดง สีส้มแกมแดง สีเหลือง เกสรเพศผู้ มี 4 อัน อับเรณูรูปขอบขนาน สีเหลือง ติดอยู่ที่หลอดกลีบดอกด้านบนและอยู่สลับกับกลีบ เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ยอดเกสรยื่นเลยหลอดกลีบดอก ปลายกลีบแยกเป็น 2 แฉก ผลสด รูปเกือบกลม หรือรูปรีแกมไข่ ผลดิบสีเขียว ผลสุกสีดำแกมม่วง เมล็ดมี 1 เมล็ด ขนาดเล็ก

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: ราก รสหวาน ฝนรับประทานแก้โรคตา ช่วยเจริญอาหาร ใบ ต้มดื่มเป็นยาฆ่าพยาธิ ดอก ตากแห้งต้มดื่มแก้โรคตาแดง ตาแฉะ ผล ตากแห้ง ต้มดื่มแก้โรคริดสีดวงในจมูก

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)