สบู่แดง

ชื่ออื่น ๆ: ละหุ่งแดง สบู่เลือด สลอดแดง สีลอด หงษ์เทศ

ชื่อวิทยาศาสตร์: Jatropha gossypifolia L.         

ชื่อสามัญ: Belly-ache bush.

ชื่อวงศ์: EUPHORBIACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่ม สูง 1-2 เมตร ทั้งต้นมียางขาว ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปฝ่ามือ กว้าง 12-13 ซม. ยาว 12-15 ซม. โคนใบรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ขอบใบเว้าลึก 3-5 แฉก แผ่นใบบาง เส้นใบและเส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง ใบอ่อนสีแดงแกมม่วง ใบแก่จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวแกมแดง ก้านใบสีแดง มีขนสั้นคลุม ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงออกที่ปลายยอด ช่อดอก ยาว 3-10 ซม. ดอกย่อยแยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน แต่ละช่อดอกย่อยมีดอกเพศเมีย 1 ดอก นอกนั้นเป็นดอกเพศผู้ ดอกย่อยรูปกรวยสั้น สีแดงเข้ม หรือสีแดงแกมดำ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่ ปลายกลีบมน ยาว 0.4-05 ซม. แผ่นกลีบอวบ เกสรเพศผู้ 10-12 อัน เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ผลแห้งแตก รูปเกือบกลม ยาว 1-1.2 ซม. เปลือกผลแยก 3 พู เปลือกผลมีขนสั้นมีต่อมเหนียว เมล็ด มี 3 เมล็ด

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: ใบ ต้มรับประทานแก้ปวดท้อง แก้ไข้ ตำพอกแก้ฝี แก้ผื่นคัน เมล็ด เป็นยาระบาย ทำให้อาเจียน ตำพอกทาแผลโรคเรื้อน ราก มีสาร Jatrophine ซึ่งเป็นพิษแรง ผลและเมล็ด มีโปรตีนพิษ toxalbumin เป็นพิษต่อระบบทางเดินอาหาร ย่อยอาหาร และทั่วร่างกาย ทำให้คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง เป็นพิษต่อการหายใจ และหัวใจ 

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)