เปล้าใหญ่

ชื่ออื่น ๆ: ควะวู เซ่งเค่คัง เปล้าหลวง เปาะ สะกาวา ส่ากูวะ ห้าเยิ่ง

ชื่อวิทยาศาสตร์: Croton persimilis Müll.Arg.         

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: EUPHORBIACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก ผลัดใบ สูง 3-8 เมตร เปลือกลำต้นเรียบ สีน้ำตาลแกมเทา มีรอยแตกบ้างเล็กน้อย กิ่งก้านค่อนข้างใหญ่ ยอดอ่อน ใบอ่อน และช่อดอก มีเกล็ดสีเทาเป็นแผ่นเล็ก ๆ คลุมประปราย ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปขอบขนาน รูปรีแกมขอบขนาน รูปไข่หรือรูปใบหอก ใบลู่ลง ใบรียาว กว้าง 5-10 ซม. ยาว 9-30 ซม. ใบอ่อนสีน้ำตาล โคนใบแหลม ปลายใบแหลมหรือมน ขอบใบจักเป็นซี่ฟันไม่สม่ำเสมอ ใบแก่ค่อนข้างเกลี้ยง ก้านใบ ยาว 1.3-6 ซม. ฐานใบมีต่อม 2 ต่อม ผิวใบด้านบนเกลี้ยงสีเขียวเข้ม ผิวใบด้านล่างมีขนสั้นคลุมประปราย ใบแก่สีเปลี่ยนเป็นสีส้มก่อนร่วงหล่น ช่อดอกแบบช่อเชิงลดออกที่ปลายยอด ช่อดอก ยาว 12-22 ซม. ตั้งตรง ดอกแยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน หรือแยกต้น ดอกย่อยมีขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียว ทยอยบานจากโคนช่อไปหาปลาย ดอกเพศผู้สีขาวใส กลีบดอกสั้นมี 5 กลีบ โคนกลีบดอกเชื่อมติดกัน กลีบเลี้ยงรูปขอบขนานกว้าง ๆ 5 กลีบ หลังกลีบเลี้ยงมีเกล็ดสีน้ำตาล กลีบดอกยาวเท่ากับกลีบเลี้ยง มีขนหนาแน่น ที่ฐานดอกมีต่อมกลม ๆ 5 ต่อม เกสรเพศผู้ มี 12 อัน ผิวเกลี้ยง ดอกเพศเมียสีเหลืองแกมเขียว กลีบดอกมี 5 กลีบ กลีบดอกเล็กรูปยาวแคบ ขอบกลีบมีขน โคนกลีบดอกเชื่อมติดกัน ปลายกลีบดอกแหลม กลีบเลี้ยงรูปขอบขนาน เกสรเพศเมีย รังไข่รูปขอบขนาน มีเกล็ด ผลแห้งแตก รูปเกือบกลม แบน มี 3 พู ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ผิวเปลือกเรียบ ด้านบนแบน มีเกล็ดเล็ก ๆ ห่างกัน ผลอ่อนสีเขียว เมล็ด มีขนาดเล็ก

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: ราก ต้มน้ำดื่ม แก้ปวดท้อง ถ่ายเป็นมูกเลือด ใบ ต้มน้ำอาบ แก้ผื่นคัน ต้น ผสมกับรากส้มลม ต้นเล็บแมวต้นตับเต่าโคก ต้นมะดูก ต้นมะเดื่ออุทุมพร ต้นกำจาย ต้นกำแพงเจ็ดชั้น และต้นกะเจียน ต้มน้ำดื่ม แก้ปวดเมื่อย ใบ เข้ายากับใบหนาด เครือส้มลม และตะไคร้หอม ต้มน้ำดื่มและอาบ แก้วิงเวียน ช่วยให้เลือดไหลเวียนดี เปลือกต้นและใบ แก้ท้องเสีย บำรุงโลหิต น้ำต้มเปลือกต้น กินแก้ไข้ แก้ตับอักเสบ แก้ปวดข้อและปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ 

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: - 

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (ป่าดิบแล้ง)