ตะขบป่า

ชื่ออื่น ๆ: ตานเสี้ยน มะแก๋วนนก มะแก๋วนป่า (ภาคเหนือ); หมากเบน (หนองคาย)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Flacourtia indica (Burm.f.) Merr.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 2-15 ม. ลำต้นและกิ่งใหญ่มีหนามแหลม กิ่งอ่อนมีหนามแหลมตามซอกใบ เปลือกสีเหลืองแกมเทา แตกเป็นร่องลึก ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับเรียงชิดกันเป็นกระจุกที่ปลายกิ่ง ใบรูปไข่กลับ กว้าง 1.5-3 ซม. ยาว 2-4 ซม. โคนใบสอบแคบ ปลายใบกลม ขอบใบเรียบหรือจัก แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ ช่อดอกแบบช่อกระจะออกตามซอกใบและปลายยอด ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาว แยกเพศอยู่คนละต้น กลีบดอก 5-6 กลีบ รูปไข่ ปลายมน ดอกเพศผู้ จานฐานดอกแยกเป็นแฉก มีเกสรตัวผู้จำนวนมาก ดอกเพศเมีย จานฐานดอกเรียบ กลีบเลี้ยง 5-6 กลีบ รูปไข่ ผลกลม หรือรี เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.8-1 ซม. ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีแดงคล้ำ เมล็ดขนาดเล็กมีจำนวนมาก

การใช้ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ แก่น ต้มน้ำดื่ม แก้ผิดสำแดง ใบแห้ง เป็นยาฝาดสมาน ขับเสมหะ แก้หืดหอบ หลอดลมอักเสบ แก้ไข้ แก้ไอ แก้ท้องร่วง ผลสุก รสฝาดหวาน แก้อ่อนเพลีย แก้โรคดีซ่าน ม้ามโต แก้คลื่นไส้อาเจียน และเป็นยาระบาย

      อาหาร: ผลสุก รสหวานฝาด นิยมรับประทานเป็นผลไม้

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนกันยายน

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -