ผักขม

ชื่ออื่น ๆ: -

ชื่อวิทยาศาสตร์: Amaranthus viridis L.         

ชื่อสามัญ: Slender amaranth.

ชื่อวงศ์: AMARANTHACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้ล้มลุก สูง 30-80 ซม. ลำต้นตั้งตรง อวบน้ำ ผิวเรียบเป็นมัน แตกกิ่งก้านสาขาไม่มาก เปลือกต้นสีเขียว หรือสีเขียวแกมม่วงแดง ไม่มีหนาม ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปไข่ หรือรูปรีแกมไข่ โคนใบแหลมหรือมน ปลายใบแหลม หรือมีรอยหยักเล็ก ๆ ที่ปลาย ขอบใบเรียบ หรือเป็นคลื่นเล็กน้อย กว้าง 3-6 ซม. ยาว 4-10 ซม. แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ ก้านใบยาว 5-9 ซม. ช่อดอกแบบช่อเชิงลดออกที่ปลายยอด หรือซอกใบใกล้ปลายยอด ช่อดอกยาว 5-20 ซม. ดอกแยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน ดอกเพศผู้ขนาดเล็ก ดอกเพศเมียปลายยอดเกสรแยกเป็น 2 เส้น ดอกย่อขนาดเล็กเรียงอัดกันแน่นบนก้านช่อดอก มีลักษณะเป็นแผ่นบางสีขียวคล้ายใบรองรับและสั้น แผ่นรูปไข่ ปลายกลีบแหลม สีเขียว หรือสีม่วงแดงแกมเขียว ไม่มีก้านดอกย่อย  กลีบเลี้ยง มี 3 กลีบ กลีบดอก มี 3 กลีบ เกสรเพศผู้ 3 อัน ขนาดเล็ก เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ยอดเกสรเพศเมีย่แยกเป็น 2 เส้น ผลแห้งแตก รูปรี หรือรูปรีแกมไข่ ขนาดเล็ก เมล็ด ขนาดเล็ก มีจำนวนมาก สีน้ำตาลแดง หรือน้ำตาลแกมดำ ผิวเป็นมันวาว

ประโยชน์: 

สมุนไพร: ทั้งต้น รับประทาน ช่วยบำรุงกำลังทำให้มีสุขภาพแข็งแรง มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระหลายชนิดช่วยในการชะลอวัย และความเสื่อมของเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย ช่วยเสริมการสร้างคอลลาเจน เพิ่มความยืดหยุ่นให้กับผิวหนัง ช่วยชะลอการเกิดริ้วรอย ช่วยบำรุงและรักษาสุขภาพสายตา ป้องกันความเสื่อมของดวงตา ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง ลดความเสี่ยงของการเกิดโรคกระดูกพรุน ช่วยชะลอความเสื่อมของสมอง ชะลอปัญหาความจำเสื่อม ช่วยบำรุงโลหิตในร่างกาย ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจ ช่วยรักษาจังหวะการเต้นของหัวใจให้คงที่ ช่วยให้เจริญอาหาร และช่วยแก้อาการเบื่ออาหาร

ประโยชน์:

      สมุนไพร: 

      อาหาร: ใบอ่อนและยอดอ่อน รับประทานเป็นผัก ประกอบกับน้ำพริกต่าง ๆ 

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (แปลงเกษตร)