มะดูก

ชื่ออื่น ๆ: บั๊กโค้ก ยายปลวก

ชื่อวิทยาศาสตร์: Siphonodon celastrineus Griff.         

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: CELASTRACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้ต้น สูง 20-35 เมตร แตกกิ่งก้านทึบ เรือนยอดแตกกิ่งก้านปานกลาง เรือนยอดรูปเกือบกลม เปลือกต้นแตกเป็นร่องตามยาว สีเทาแกมดำ ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน กว้าง 5-10 ซม. ยาว 8-13 ซม. โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบเป็นหยักหรือจักเป็นซี่ฟันตื้น ๆ ใบหนาคล้ายหนัง ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้ม ผิวใบด้านล่างสีอ่อนกว่าด้านบน เส้นแขนงใบมี 6-10 คู่ ก้านใบยาว 0.5-2 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกตามซอกใบ หรือซอกใบใกล้ปลายยอด แต่ละช่อดอกมี ดอกย่อย 2-3 ดอก ก้านช่อดอกยาว 0.5-1.5 ซม. ก้านดอกย่อยยาว 0.5-1 ซม. มักมีจุดสีน้ำตาลแดง ดอกย่อยสีขาวนวลหรือสีเหลืองแกมส้ม กลีบดอกรูปไข่หรือรูปรี มี 5 กลีบ ซ้อนทับกัน มีขนาดกว้าง 0.17-0.25 ซม. ยาว 0.22-0.35 ซม. ปลายกลีบมน กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกัน ปลายกลีบแยกเป็นรูปไตหรือกึ่งกลม ยาว 0.1-0.2 ซม. กลางดอกมีเกสรเชื่อมติดกับกลีบดอกด้านใน เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านเกสรเพศผู้แบน ยาว 0.08-0.1 ซม. เชื่อมติดกันที่โคนดอก ผล รูปเกือบกลมหรือรูปรี กว้าง 2.5-3.5 ซม. ยาว 3-6 ซม. ผลดิบสีเขียว ผลสุกสีเขียวแกมเหลือง เมล็ด รูปไข่มีหลายเมล็ด

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก ฝนดื่มช่วยบำรุงกระดูก บรรเทาอาการฝีตามอวัยวะภายใน รักษาโรคผิวหนังบางชนิด ลดผดผื่นคัน และใช้ต้มน้ำดื่มเพื่อบรรเทาอาการปวดตามข้อได้ดี ลำต้น ตากแดดให้แห้ง ต้มดื่มเพื่อบำรุงกำลัง พร้อมบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ผลสุก รสหวาน รับประทานช่วยบำรุงร่างกาย  

      อาหาร: ผลสุก รสหวานฝาด นิยมรับประทานเป็นผลไม้

      ไม้ประดับ: - 

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (ป่าปลูกสร้าง ป่าดิบแล้ง)