กระท่อมเลือด

ชื่ออื่น ๆ: กลิ้งกลางดง ชอเกอโท บอระเพ็ดยางแดง เป้าเลือด ฮ่อง

ชื่อวิทยาศาสตร์: Stephania venosa (Blume) Spreng.        

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: MENISPERMACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้เถา มีหัวขนาดใหญ่ใต้ดิน สูง 1-2 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปเกือบกลม รูปสามเหลี่ยมกว้างหรือเป็นรูปไข่แกมหัวใจ กว้าง 7-12 ซม. ยาว 6-11 ซม. โคนใบรูปก้นปิด รูปตัดหรือเว้าเล็กน้อย ปลายใบแหลมหรือมีติ่งเล็กน้อย ขอบใบเว้าเล็กน้อยทำให้ใบมีลักษณะเป็นรูปค่อนข้างสามเหลี่ยม ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ผิวใบด้านล่างมีขนสั้นนุ่มคลุมประปราย ผิวใบด้านมนเกลี้ยงเป็นมันวาว เส้นใบเด่นชัดทางด้านล่าง ส่วนก้านใบ ยาว 5-15 ซม. ช่อดอกแบบช่อซี่ร่มย่อย ช่อดอกแยกเพศอยู่ต่างต้นกัน ช่อดอกเพศผู้ ยาว 4-16 ซม. ช่อดอกย่อยแบบช่อกระจุก ก้านช่อดอก ยาว 0.1-0.2 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบเลี้ยงด้านนอกมี 6 กลีบ ยาว 0.2-0.25 ซม. กลีบเลี้ยงด้านในรูปไข่กลับ หรือรูปสามเหลี่ยมกลับ มี 3 กลีบ ยาว 1-1.2 มม. เกสรเพศผู้ มักติดรวมอยู่ที่ก้านช่อดอก มีลักษณะเป็นวงแหวน ก้านชูเกสรยาว 1-1.75 มม. ช่อดอกเพศเมีย มีดอกย่อยหนาแน่นช่อดอกเพศผู้ ก้านดอกย่อยสั้น กลีบเลี้ยง 1 กลีบ รูปรี ยาว 0.5-0.75 มม. กลีบดอก รูปไต ยาว 0.5-0.75 มม. เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี หรือรูปรีแกมไข่ ยาว 1-1.5 มม. กลีบดอก ขนาดเล็ก สีเหลือง หรือสีเหลืองแกมส้ม 

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ หัว ต้มดื่ม แก้เสมหะเบื้องบน ทำให้เกิดกำลัง บำรุงกำหนัด และบำรุงเส้นประสาท เถา ร้มดื่มช่วยกระจายลมที่แน่นในอก ขับโลหิตระดู ขับพยาธิในลำไส้ ใบ ตากแห้ง ชงน้ำร้อนดื่มช่วยบำรุงธาตุไฟ ใส่บาดแผลสดและเรื้อรัง ดอก ช่วยฆ่าเชื้อโรคเรื้อน ทำให้อุจจาระละเอียด 

      อาหาร: -

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ ปลูกเป็นไม้โขดเพื่อให้ความสวยงาม 

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนสิงหาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)