ก้างปลาเครือ

ชื่ออื่น ๆ: กระออง ก้างปลาขาว ก้างปลาแดง ข่าคล่อง ต่าคะโค่คึย สะแบรที หมัดคำ หมาเยี่ยว อำอ้าย

ชื่อวิทยาศาสตร์: Phyllanthus reticulatus Poir.       

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: PHYLLANTHACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนานเล็ก สูง 1-4 เมตร เปลือกต้นขรุขระ สีเทา หรือสีเขียวแกมเทา มีขนสั้นนุ่มคลุมประปราย ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบเป็นรูปไข่ หรือรูปรีแกมขอบขนาน กว้าง 1-2.5 ซม. ยาว 1.7-3.5 ซม. โคนใบมนหรือรูปสอบ ปลายใบมนหรือหยักเว้าเล็กน้อย ขอบใบเรียบ เส้นใบย่อย มี 5-9 คู่ หูใบรูปใบหอก ปลายเรียวแหลม โคนตัด เนื้อบางคล้ายกระดาษ ยาว 0.1-0.3 ซม. ก้านใบยาว 0.15-0.3 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกตามซอกใบ ช่อละ 1-3 ดอก ช่อดอกห้อยลงใต้ใบ ดอกแยกเพศอยู่ในต้นเดียวกัน ดอกเพศผู้ มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียวแกมแดง ขนาดกว้าง 0.75-0.2 ซม. ยาว 0.17-3 ซม. ไม่มีกลีบดอก เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านเกสรเพศผู้แยกหรือติดกัน ฐานดอก มี 5-6 พู ดอกเพศเมีย คล้ายกับดอกเพศผู้ รังไข่ 8-10 ช่อง แต่ละช่องมี 2 ออวุล ก้านเกสรเพศเมียสั้น ปลายเกสรแยกออกเป็น 2 แฉก ผลสด รูปเกือบกลมแป้น ฉ่ำน้ำ สีแดง หรือสีแดงแกมเขียว ผลสุก สีดำแกมม่วง ผิวเรียบ กว้าง 0.8-1.3 ซม. เมล็ด ขนาดเล็ก มี 8-16 เมล็ด 

ประโยชน์:  

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก ต้มดื่ม แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไข้ ช่วยดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ ขับพิษไข้หัวทุกชนิด แก้ไข้หวัด ไข้รากสาด ช่วยลดความร้อนในร่างกาย ใบสด รสฝาดเฝื่อน ใช้เป็นยาสมานแผล ใช้ตำให้ละเอียดพอกฝีทำให้เย็นและถอนพิษฝี ผล รสฝาดเฝื่อน รับประทานเป็นยาฝาดสมานในระบบทางเดินอาหาร และแก้อาการอักเสบต่าง ๆ

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (แปลงรวบรวมพันธุ์มะตูม)