กระถิน

ชื่ออื่น ๆ: กระถินไทย กระถินบ้าน กระถินยักษ์ กะเส็ดโคก กะเส็ดบก ตอเบา ผักก้านถิน ผักหนองบก สะตอเทศ สะตอเบา

ชื่อวิทยาศาสตร์: Leucaena leucocephala (Lam.) de Wit       

ชื่อสามัญ: False koa, Horse tamarind.

ชื่อวงศ์: FABACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

      ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 4-10 เมตร แตกกิ่งก้านสาขาน้อย เปลือกต้นขรุขระ สีน้ำตาลแกมเขียว ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงแบบสลับ กว้าง 9-14 ซม. ยาว 12.5-25. ซม. แกนกลางใบประกอบยาว 10-20 ซม. มีขนสั้นคลุม ใบย่อย 5-20 คู่ เรียงแบบตรงข้าม รูปแถบหรือรูปขอบขนานแกมรูปแถบ กว้าง 0.2-0.5 ซม. ยาว 0.6-2.1 ซม. โคนใบเบี้ยว ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ มักมีขนสั้น ผิวใบทั้งสองด้านเกลี้ยง ช่อดอกแบบช่อกระจุกแน่น ออกตามซอกใบ หรือซอกใบใกล้ปลายยอด 1-3 ช่อ ก้านช่อดอกยาว 2-5 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ยาวประมาณ 0.3 ซม. โคนกลีบเชื่อมติดกันเป็นรูประฆัง ปลายกลีบแยกเป็นรูปสามเหลี่ยมเล็ก ๆ มีขนสั้นนุ่ม กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว รูปช้อน ยาวประมาณ 0.5 ซม. มีขนสั้นนุ่มคลุม เกสรเพศผู้ 10 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 0.8-1 ซม. เกสรเพศเมีย รังไข่ด้านบนมีขน ผลเป็นฝักแบบแห้งแล้วแตก รูปขอบขนานแบน กว้าง 1.4-2 ซม. ยาว 10-20 ซม. ปลายผลแหลม โคนรูปสอบ ก้านยาว 0.6-1.3 ซม. เมล็ด 15-30 เมล็ด สีน้ำตาล ผิวเป็นมัน รูปไข่ แบน กว้าง 3-5 มม. ยาว 6-9 มม.

ประโยชน์: 

      สมุนไพร: สรรพคุณ ผลและใบอ่อน รับประทาน ช่วยบำรุงกระดูก แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้นิ่วในกระเพาะอาหาร แก้ท้องร่วง แก้โรคบิด ใช้สมานแผล แก้ผิวหนัง ช่วยบำรุงตับ เป็นยาถ่ายพยาธิตัวกลม ใช้ลดระดับน้ำตาลในเลือด แก้อาการนอนไม่หลับ ช่วยขับลมในลำไส้ ช่วยขับระดูของในสตรี แก้ฝีหลายหัว แก้เนื้องอก ใช้ปรุงเป็นยาอายุวัฒนะ บำรุงหัวใจ และช่วยทำให้เจริญอาหาร

      อาหาร: ยอดอ่อน และผลอ่อน นิยมรับประทานเป็นผักกินกับน้ำพริก 

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนสมุนไพร)