ชื่ออื่น ๆ: กันโตด (เขมร-จันทรบุรี); กำทวด (ราชบุรี); มั่งลู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ชื่อวิทยาศาสตร์: Phyllanthus emblica L.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ไม้ต้นขนาดกลาง สูง 8-20 ม. ผลัดใบ เรือนยอดโปร่ง ผิวเปลือกสีน้ำตาลแกมเทา ผิวเรียบหรือหลุดลอกเป็นแผ่น ใบเดี่ยว คล้ายใบแบบขนนก เรียงสลับระนาบเดียว ใบอ่อนมีขนละเอียดคลุม ใบรูปแถบแกมรูปขอบขนาน กว้าง 2-3 มม. ยาว 0.8-1.2 ซม. โคนใบรูปหัวใจเบี้ยว ปลายใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ หูใบรูปสามเหลี่ยม ดอกแยกเพศอยู่ต้นเดียวกัน ออกตามกิ่งก้าน ดอกเพศผู้อยู่บริเวณโคนกิ่ง ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ อยู่ส่วนกลางถึงปลายกิ่ง สีเขียวหรือสีเหลืองแกมครีม ผลรูปเกือบกลม ขนาด 2-3 ซม. สีเขียวใส เมล็ดรูปเกือบกลม และแข็ง




การใช้ประโยชน์:
สมุนไพร: สรรพคุณ ผล รสเปรี้ยว ฝาด ขมชุ่ม เป็นยาเย็น แก้กระหายน้ำ แก้คอตีบ แก้ไอ ขับเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ แก้พิษ แก้หวัด เป็นไข้ตัวร้อน แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้เจ็บคอ คอแห้ง บำรุงเนื้อหนัง กัดเสมหะ บำรุงเสียง แก้ท้องผูก และแก้พยาธิ
อาหาร: -
ไม้ประดับ: -
พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -
ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคม
IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)
หมายเหตุ: -