ชื่ออื่น ๆ: โขน โคน ดัดมือ ตัดมือ ตาปัง ตาแปห์ หลุมปัง
ชื่อวิทยาศาสตร์: Terminalia catappa L.
ชื่อสามัญ: False kamani, Indian almond, Tropical almond.
ชื่อวงศ์: COMBRETACEAE
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ไม้ต้น สูง 8-30 ม. ผลัดใบ เปลือกต้นขรุขระ เรือนยอดแผ่กว้าง กิ่งแตกรอบลำต้นตามแนวนอนเป็นชั้น ๆ คล้ายฉัตร ใบเดี่ยว เรียงแบบเวียนสลับ ใบรูปไข่กลับ กว้าง 8-15 ซม. ยาว 12-25 ซม. โคนใบสอบแคบ หรือเว้า มีต่อม 1 คู่ ปลายใบแหลม หรือเป็นติ่งสั้น ๆ ขอบใบเรียบ ผิวใบทั้งสองด้านเรียบ เส้นใบและเส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง เนื้อใบหนาคล้ายหนัง ใบอ่อนสีเขียว ใบแก่สีส้มแดง ช่อดอกแบบช่อเชิงลดออกตามซอกใบ หรือซอกใบใกล้ปลายยอด ช่อดอก ยาว 8-12 ซม. ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาวนวลหรือสีขาวแกมเขียว ดอกแยกเพศ ดอกเพศผู้อยู่ปลายช่อดอก ดอกสมบูรณ์เพศอยู่บริเวณโคนช่อดอก กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็นรูปสามเหลี่ยม 5 แฉก ไม่มีกลีบดอก เกสรเพศผู้ 10 อัน อับเรณูรูปขอบขนาน เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ผลแบบมีเมล็ดเดียวแข็ง ผลรูปรี ค่อนข้างแบนเล็กน้อย กว้าง 2-5 ซม. ยาว 3-7 ซม. ด้านข้างเป็นแผ่นหรือเป็นสันบาง ๆ นูนออกรอบผล ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเหลืองหรือสีเหลืองแกมเขียว ถึงสีดำคล้ำ และมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ผิวเปลือกเรียบ เมล็ด มี 1 เมล็ด เปลือกเมล็ดแข็ง สีน้ำตาลแกมดำ




ประโยชน์:
สมุนไพร: สรรพคุณ เปลือก รสฝาด ตากแดดให้แห้ง ต้มดื่มรับประทานเป็นยาขับลม แก้ท้องเสีย ใบ ต้มดื่มรับประทาน เป็นยาขับเหงื่อ แก้ต่อมทอนซิลอักเสบ เป็นยาถ่ายพยาธิ ผล มีสรรพคุณเป็นยาถ่าย
อาหาร: -
ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ไม้ให้ร่มเงา
พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -
ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน
ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -
IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)
หมายเหตุ: แหล่งที่พบ ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (สวนพฤกษศาสตร์)