มะม่วงแมงวัน

ชื่ออื่น ๆ: มะม่วงหัวแมงวัน รักหมู หัวแมงวัน ฮักผู้ ฮักหมู

ชื่อวิทยาศาสตร์: Buchanania lanzan Spreng.     

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวงศ์: ANACARDIACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ต้น สูง 8-20 ม. ต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านมาก เปลือกต้นขรุขระ มักแตกเป็นร่องหรือเป็นสะเก็ดตามยาว สีเทาแกมน้ำตาล หรือน้ำตาลแกมดำ กิ่งอ่อนมีขนยาวสีน้ำตาลแดงคลุม เปลือกต้นมีน้ำยางสีน้ำตาลแกมเหลือง หรือน้ำตาลแกมดำ ใบเดี่ยว เรียงแบบสลับ ใบรูปรี หรือรูปไข่แกมรูปไข่กลับ กว้าง 5-7.5 ซม. ยาว 10-15 ซม. โคนใบสอบ ปลายใบมน หรือเว้าบุ๋ม ขอบใบเรียบ ผิวใบด้านบนเรียบ ผิวใบด้านล่างมีขนตามเส้นกลางใบและเส้นใบย่อย เนื้อใบหนาคล้ายหนัง ก้านใบยาว โคนก้านใบบวมพอง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนงออกที่ปลายยอด ก้านช่อดอกมีขนสีน้ำตาลแดงขึ้นคลุมหนาแน่น ดอกย่อยมีขนาดเล็กสีขาว กว้าง 0.2-0.3 ซม. ยาว 0.3-0.5 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีน้ำตาล มีขนสั้นนุ่มคลุมหนาแน่น กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว กลีบดอกกว้าง 0.2-0.3 ซม. ยาว 0.4-0.5 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน อับเรณูรูขอบขนาน สีเหลือง เกสรเพศเมีย 1 อัน รังไข่เหนือวงกลีบ รูปรี มี 1 ห้อง แต่ละห้องมี 1 ออวุล มีขนสีน้ำตาลแดงคลุม ผลสดแบบเมล็ดเดียวแข็ง รูปเกือบกลม หรือรูปรีแกมไข่ ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีแดง หรือแดงแกมม่วงแดง ขนาด 1-1.5 ซม. ผิวผลเรียบ เมล็ด มี 1 เมล็ด

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก นำมาบดใช้ทำยาแก้โรคท้องร่วง เปลือกต้น นำมาต้มกับน้ำ ดื่มเป็นยาแก้อาการอักเสบจากพืชพิษ เมล็ด ตากแดดให้แห้ง ต้มรับประทานช่วยรักษาไข้ กามโรค โรคผิวหนัง และป้องกันแบคทีเรีย

      อาหาร: ผลสุก รสหวานอ่อน ๆ รับประทานเป็นผลไม้

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนมีนาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: แหล่งที่พบ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี