มะขาม

ชื่ออื่น ๆ: ตะลูบ ม่องโคล้ง มอดเล มะขาม ส่ามอเกล หมากแกง อำเปียล

ชื่อวิทยาศาสตร์: Tamarindus indica L.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     ไม้ต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูง 10-20 ม. แตกกิ่งก้านสาขามาก เปลือกต้นขรุขระและหนา สีน้ำตาลอ่อน ใบประกอบ แบบขนนกปลายคู่ ใบย่อยเป็นรูปขอบขนาน ปลายใบและโคนใบมน ช่อดอก ขนาดเล็กออกตามซอกใบและปลายยอด มี 10-15 ดอก ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีเหลืองและมีจุดประสีแดงอยู่กลางดอก ผล เป็นฝักยาว มีลักษณะโค้งเป็นข้อ ยาว 3-20 ซม. สีเขียวอมเทา เมื่อแก่ฝักเปลี่ยนเป็นเปลือกแข็งกรอบหักง่าย สีน้ำตาล เนื้อในกลายเป็นสีน้ำตาลหุ้มเมล็ด เนื้อมีรสเปรี้ยว และหวาน เมล็ด มี 3- 12 เมล็ด สีน้ำตาลเข้มเป็นมัน

การใช้ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก แก้ท้องร่วง สมานแผล รักษาเริม และงูสวัด เปลือกต้น แก้ไข้ ตัวร้อนแก่น กล่อมเสมหะ ขับโลหิต ขับเสมหะ รักษาฝีในมดลูก เป็นยาชักมดลูกให้เข้าอู่ ใบสด เป็นยาถ่าย ยาระบาย ขับลมในลำไส้ ผล ฟอกเลือด และเป็นยาระบาย

      อาหาร: ใบอ่อนและผล นิยมนำไปประกอบอาหารเพื่อเพิ่มรสเปรี้ยว เช่น ต้มยำ ต้มไก่ ต้มปลา 

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ไม้ให้ร่มเงา

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม

IUCN:  ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -