บัวหลวง

ชื่ออื่น ๆ: โช้ค บัว ปทุม สัตตบงกช สัตตบุษย์ อุบล

ชื่อวิทยาศาสตร์: Nelumbo nucifera Gaertn.     

ชื่อสามัญ: Egyptian bean, Indian lotus, Sacred lotus.

ชื่อวงศ์: NELUMBONACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ล้มลุกที่อาศัยอยู่ในน้ำ มีเหง้าและไหลอยู่ใต้ดิน เหง้า มีลักษณะเป็นท่อนยาว มีปล้องสีเหลืองอ่อนจนถึงเหลือง แข็งเล็กน้อย สีขาว ถ้าตัดตามขวางจะเป็นรูกลม ๆ หลายรู ไหลจะเป็นส่วนที่เจริญไปเป็นต้นใหม่ ใบเดี่ยว รูปโล่ เรียงแบบสลับ แผ่นใบชูเหนือน้ำ ใบรูปเกือบกลม ขนาดใหญ่ กว้าง 20-50 ซม. ขอบใบเรียบและเป็นคลื่น ผิวใบด้านบนเรียบ เส้นใบย่อยเด่นชัดทางด้านล่าง ก้านใบแข็งเป็นหนาม มีรูภายใน ก้านใบมีน้ำยางขาว เมื่อหักจะมีสายใยสีขาว ใบอ่อนสีเทานวล ปลายม้วนงอขึ้นทั้งสองด้าน ก้านใบติดตรงกลางแผ่นใบ ดอกเดี่ยว สีขาว สีชมพู หรือสีชมพูแกมขาว มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ดอกบานช่วงเช้า ก้านดอกยาว มีหนามเหมืนก้านใบ ชูดอกเหนือน้ำ และชูสูงกว่าใบเล็กน้อย กลีบเลี้ยง 4-5 กลีบ ขนาดเล็ก สีขาวแกมเขียว หรือสีเทาแกมชมพู ร่วงง่าย กลีบดอก มีจำนวนมากเรียงซ้อนหลายชั้น เกสรเพสผู้ มีจำนวนมาก อับเรณูสีเหลือง ปลายอับเรณูมีระยางคล้ายกระบองเล็ก ๆ สีขาว เกสรเพศเมีย อยู่ในฐานรองดอกรูปกรวยสีเหลืองแกมขาว ผลกลุ่ม (ฝักบัว) รูปเกือบกลม หรือรูปรี สีเขียวนวล ผลย่อยมีจำนวนมาก เปลือกบาง อยู่ในฐานรองผลรูปกรวย ผลย่ออ่อนสีเหลือง เมื่อสุกสีเหลือง เมล็ด รูปรี หรือรูปรีแกมรูปไข่ กว้าง 1-1.5 ซม. ยาว 1.2-2 ซม. ผิวเรียบ สีขาว

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก รับประทานแก้เสมหะ เหง้า รสหวานเย็น และมันเล็กน้อย รับประทาน ช่วยบำรุงกำลัง แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้เสมหะ แก้พุพอง ดอก และเกษรเพศผู้ รับประทาน ช่วยขับปัสสาวะ ฝากสมาน ขับเสมหะ บำรุงหัวใจ เกษรปรุงเป็นยาหอม ชูกำลัง ทำให้ชื่นใจ ยาสงบประสาท ขับเสมหะ ดีบัว มีสาร Methylcorypalline รับประทาน ช่วยให้เส้นเลือดขยาย และเป็นยาบำรุงกำลัง 

      อาหาร: เหง้า นิยมนำไปแปรรูปประกอบอาหารหลายชนิด ได้แก่ ทำเป็นของหวานประเภทของหวานเชื่อม หรืออาหารคาวแบบต่าง ๆ เช่น ต้ม ผัด แกง ทอด เมนูยอดนิยม ได้แก่ ยำไหลบัวกุ้งสด ไหลบัวผัดกุ้ง และแกงต่าง ๆ

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกตลอดทั้งปี พบมากช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกรกฎาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -