มะตูม

ชื่ออื่น ๆ: กะทันตาเถร ตุ่มตัง ตูม (ปัตตานี); พะนงค์ (เขมร); มะปิน (ภาคเหนือ); มะปีส่า (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Aegle marmelos (L.) Corrêa ex Roxb.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

     ไม้ต้น สูง 10-15 ม. เปลือกต้นสีเทาเรียบหรือแตกเป็นร่องตื้นตามยาว โคนต้นและกิ่งก้านมีหนามยาวแหลม ใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ เรียงแบบสลับ ใบรูปไข่ กว้าง 1-7 ซม. ยาว 4-13 ซม. โคนใบแหลม ปลายใบสอบ ขอบใบเรียบหรือหยักมน ผิวใบเกลี้ยง ช่อดอกแบบช่อกระจะออกตามซอกใบและปลายยอด ดอกสีขาว กว้าง 1.5-2 ซม. ดอกมีกลิ่นหอม กลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ ดอกสมบูรณ์เพศ เกสรเพศผู้ 65-70 อัน กลีบเลี้ยง 4-5 พู ผล รูปรีหรือกลม ขนาด 8-15 ซม. ผิวเรียบเกลี้ยง เปลือกหนา เนื้อผลสีเหลือง มีกลิ่นหอม และมีน้ำยางเหนียว เมล็ด สีน้ำตาลมีจำนวนมาก

การใช้ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก รสฝาด ขับเสมหะ แก้พิษฝี พิษไข้ ใบสด รสฝาดมัน คั้นน้ำกินแก้หลอดลมอักเสบ แก้บวม แก้หวัด ผล รสฝาดหวาน ต้มดื่มแก้เสมหะและลม บำรุงไฟธาตุ ช่วยย่อยอาหาร และช่วยลดความกำหนัดผู้ชาย

      อาหาร: ผลสุก นิยมรับประทานเป็นผลไม้ ผลดิบ นิยมนำมาทำชาสมุนไพร

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: ออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน 

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -