ขันทองพยาบาท

ชื่ออื่น ๆ: มะดูก หมากดูก (ภาคกลาง); กระดูก ยายปลวก (ภาคใต้); ขนุนดง (เพชรบูรณ์); ขอบนางนั่ง (ตรัง); ขัณฑสกร ช้องรำพัน โจ่ง สลอดน้ำ (จันทรบุรี); ขันทอง (พิจิตร); ข้าวตาก (กาญจนบุรี); ขุนทอง คุณทอง (ประจวบคีรีขันธ์); ชายปลวก (ภาคใต้); ดูกไทร ดูกไม้ เหมือดโลด (เลย); ดูกหิน (สระบุรี); ดูกไหล (นครราชสีมา); ทุเรียนป่า ไฟ (ลำปาง); มะดูกดง (ปราจีนบุรี); มะดูกเลื่อม (ภาคเหนือ); ยางปลอก ฮ่อสะพายควาย (แพร่); เหล่ปอ (กะเหรี่ยงแพร่)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.     

ชื่อสามัญ: False Lime.

ชื่อวงศ์: EUPHORBIACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ต้น สูง 7-13 เมตร ลำต้นตรง กิ่งก้านอ่อนห้อยลง เปลือกต้นสีน้ำตาล ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมรูปใบหอก กว้าง 3-8 ซม. ยาว 9-22 ซม. โคนใบรูปหัวใจ ปลายใบเป็นติ่งยาว ขอบใบจักฟันเลื่อย ผิวใบด้านล่างมีต่อมสีเหลือง ช่อดอกแบบช่อกระจุกสั้น ออกตามตรงซอกใบ ใบประดับรูปใบหอก ดอกแยกเพศแยกต้น ไม่มีกลีบดอก ดอกเพศผู้ ขนาด 2.5 มม.เกสรเพศผู้ 35-60 อัน ดอกเพศเมีย คล้ายดอกเพศผู้ รังไข่เหนือวงกลีบ มีขนหนาแน่น รังไข่มี 3 ช่อง ก้านเกสรตัวเมีย 3 อัน ปลายแยก รังไข่มีขนละเอียด กลีบรองดอกมี 5 กลีบ โคนเชื่อมกันเล็กน้อย ผลรูปเกือบกลม ผิวเกลี้ยง ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีเหลืองอมแสด แตกตามพู มี 3 พู เมล็ด รูปเกือบกลม หนึ่งผล มี 3 เมล็ด

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก รสเมาเบื่อร้อน แก้ลม แก้ประดง แก้พิษในกระดูก แก้โรคผิวหนัง รักษาน้ำเหลืองเสีย เปลือกต้น แก้โรคตับพิการ แก้ลมเป็นพิษ เนื้อไม้ แก้กามโรค แก้น้ำเหลืองเสีย แก้ไข้ แก้กลากเกลื้อน

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: -

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -