ติ้วขาว

ชื่ออื่น ๆ: ติ้วส้ม แต้วหอม มูโต๊ะ 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Cratoxylum formosum (Jacq.) Benth. & Hook.f. ex Dyer subsp. formosum    

ชื่อสามัญ: Mempat.

ชื่อวงศ์: HYPERICACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้ต้น สูง 3-12 ม. ผลัดใบ โคนต้นมีหนาม เรือนยอดทรงพุ่มรูปกลม ลำต้นมีน้ำยางเหลือง กิ่งก้านเล็กเรียว กิ่งอ่อนมีขนสั้นนุ่มคลุม เปลือกสีน้ำตาลแดง แตกล่อนเป็นสะเก็ด ใบเดี่ยว เรียงแบบตรงข้าม ใบรูปรีแกมไข่กลับ หรือรูปขอบขนาน กว้าง 2.5-4.5 ซม. ยาว 3-13 ซม. โคนใบสอบเรียบ ปลายใบมนหรือแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบทั้งสองด้านมีขนละเอียดคลุม ใบอ่อนสีชมพูอ่อนถึงแดง ผิวเรียบเป็นมัน เส้นใบย่อย มี 7-10 คู่ ซึ่งจะโค้งจรดกันใกล้ขอบใบ ก้านใบยาว 0.6-1.6 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกตามซอกใบใกล้ปลายยอด ดอกย่อย กลีบดอกบาง  มี 5 กลีบ สีขาว รูปรียาว มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ร่วงง่าย ดอกบาน ขนาด 1.5-2 ซม. กลีบเลี้ยง มี 5 กลีบ สีเขียวแกมแดง เกสรเพศผู้ มีจำนวนมาก อับเรณูสีเหลือง ก้านเกสรเชื่อมติดกันเป็น 3 กลุ่ม สีขาว เกสรเพศเมีย ก้านเกสร มี 3 อัน สีเขียวอ่อน รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ ผลแห้งแตก รูปไข่แกมรูปกระสวย กว้าง 0.7-1 ซม. ยาว 1.5-2 ซม. ผิวเปลือกผลมีนวลขาวติด ผลดิบสีเขียว ผลแก่สีน้ำตาล หรือน้ำตาลแกมดำ ปลายผลแหลม ผิวเรียบและแข็ง ขนาด กว้าง 0.4-0.6 ซม. ยาว 1.3-1.8 ซม. แตกออกเป็น 3 แฉก เมล็ด สีน้ำตาล ที่ฐานมักมีกลีบเลี้ยงติด 

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ราก ต้มน้ำดื่มแก้ปัสสาวะขัด แก่นและลำต้น แช่น้ำดื่ม แก้ปะดงเลือด ยอด ดอก และใบอ่อน รสเบื่อเมาฝาด บำรุงโลหิต ฟอกโลหิต แก้ปวดตามข้อ แก้ไขข้อพิการ แก้ประดง ขับลม

      อาหาร: ยอด และใบอ่อน รสฝาดเปรี้ยว นิยมรัปประทานเป็นผัก กับน้ำพริก ลาบ 

      ไม้ประดับ: - 

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -