พญาปล้องทอง

ชื่ออื่น ๆ: ผักมันไก่ ผักลิ้นเขียด พญาปล้องคำ พญาปล้องดำ พญายอ โพะโซ่จาง ลิ้นงูเห่า เสลดพังพอนตัวเมีย 

ชื่อวิทยาศาสตร์: Clinacanthus nutans (Burm.f.) Lindau    

ชื่อสามัญ: Sabah snake grass.

ชื่อวงศ์: ACANTHACEAE 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

     ไม้เถาล้มลุก สูง 1-2 ม. ข้อบวมพอง ลำต้นกลม หรือเป็นเหลี่ยม มีขนตามใบประดับ ใบเดี่ยว เรียงแบบตรงข้ามสลับตั้งฉาก ใบรูปใบหอก หรือรูปรีแกมรูปใบหอก กว้าง 2-5 ซม. ยาว 5-12 ซม. โคนใบแหลมหรือมน ปลายใบเรียวแหลมหรือแหลม ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่น เนื้อใบบาง ผิวใบทั้งสองด้านเรียบ ก้านใบ ยาว 1-2 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกออกที่ซอกใบ ดอกย่อยรูปปากเปิด กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปแถบ ยาว 0.8-1.3 ซม. กลีบดอก มี 5 กลีบ โคนกลีบเชื่อมติดกัน ปลายกลีบแยกเป็น 2 ปาก กลีบปากบน 2 กลีบ กลีบปากล่าง 3 กลีบ มีขนาดใหญ่กว่ากลีบบน ยาว 0.6-0.8 ซม. กลีบดอกสีแดง หรือสีส้มแกมสีแดง ปลายกลีบมีริ้วสีเหลืองแกมเขียว เกสรเพศผู้ 2 อัน ติดที่ปากหลอดกลีบดอก ก้านชูอับเรณูยาว 1–1.5 ซม. อับเรณูมีช่องเดียว ยาว 0.4-0.5 ซม. เกสรเพศเมีย รังไข่รูปรี ผิวเกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียยาว 3-3.5 ซม. ยอดเกสรจักเป็น 2 พู ผลแห้งแตก รูปขอบขนาน ยาว1.5-2 ซม. มีขนยาวคลุมที่ผิว เมล็ด มี 4 เมล็ด ผิวมีลวดลายร่างแห ตะขอเกี่ยวเมล็ด รูปเข็มปลายแหลม    

ประโยชน์:

      สมุนไพร: สรรพคุณ ใบสด รสจืด และมีกลิ่นเหม็นเขียว มีสารประกอบฟลาโวนอยด์ บดผสมเหล้าโรง ช่วยบรรเทาอาการแพ้ อักเสบ จากแมลงกัดต่อย ทารักษาเริม และรักษางูสวัด 

      อาหาร: - 

      ไม้ประดับ: ทั้งต้น นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ

      พรรณไม้ย้อมสีธรรมชาติ: -

ระยะเวลาการออกดอก: พบออกดอกเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน

ข้อมูลพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ: -

IUCN: ไม่ถูกคุกคาม LC (Least Concerned)

หมายเหตุ: -